ظرفیت‌های بریکس و محدودیت‌های روسیه برای تغییر نظم بین‌الملل

ظرفیت‌های بریکس و محدودیت‌های روسیه برای تغییر نظم بین‌الملل
نویسندگان: محمدرضا جهانگیری، خسرو وفایی سعدی
نشریه: فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، دوره ۲۴، شماره ۱۰۳
سال انتشار:  پاییز 1397
 

معرفی مقاله:
این مقاله به بررسی ظرفیت‌های گروه بریکس و محدودیت‌های روسیه در تلاش برای تغییر نظم بین‌الملل می‌پردازد. بریکس، به عنوان باشگاه دیپلماتیک قدرت‌های نوظهور، با هدف به چالش کشیدن سلطه آمریکا بر نهادهای اقتصادی جهانی و شبکه‌های مالی بین‌المللی، تلاش می‌کند راهبردی‌ترین نقش را در ایجاد نظام بین‌الملل چندقطبی ایفا کند. محور اصلی پژوهش، بررسی انتظارات روسیه از بریکس و میزان تحقق آن‌ها است. روسیه انتظار دارد که بریکس با تضعیف نهادهای آمریکا محور و ایجاد رژیم‌های جایگزین، نظامی چندقطبی پدید آورد که در آن این کشور یکی از قطب‌ها باشد. با این حال، مقاله نشان می‌دهد که محدودیت‌های داخلی روسیه و اختلاف منافع اعضای بریکس، تحقق کامل این اهداف را کوتاه‌مدت دشوار می‌کند.
تحلیل‌ها نشان می‌دهد که فعالیت‌های بریکس می‌تواند در بلندمدت به تضعیف نهادهای آمریکایی و ایجاد رژیم‌های جایگزین منجر شود، اما جایگاه روسیه در نظم آتی تقریباً مشابه وضعیت فعلی خواهد بود. این وضعیت به دلیل ضعف‌های ساختاری روسیه و وابستگی طولانی‌مدت به نهادهای موجود، محدودیت‌های منابع و رقابت با قدرت‌های نوظهور دیگر رخ می‌دهد.
با وجود تلاش روسیه برای افزایش نفوذ خود از طریق بریکس، تغییر بنیادین نظم بین‌الملل و تحقق انتظارات آن در کوتاه‌مدت نامحتمل است و احتمالاً جایگاه روسیه در یک نظم چندقطبی آینده، تنها بهبود اندکی نسبت به وضعیت فعلی خواهد داشت.