بریکس؛ تاریخچه، کارکرد و ملاحظات الحاق ایران به این گروه
بریکس؛ تاریخچه، کارکرد و ملاحظات الحاق ایران به این گروه
تهیه و تدوین: میلاد ترابیفرد
تاریخ انتشار: ۱۴۰1
ناشر: دفتر مطالعات اقتصادی، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی
درباره گزارش
گزارش «بریکس؛ تاریخچه، کارکرد و ملاحظات الحاق ایران به این گروه» به بررسی یکی از مهمترین ائتلافهای نوظهور اقتصادی در جهان میپردازد که متشکل از پنج اقتصاد بزرگِ درحالظهور یعنی برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی است. هدف اصلی این گزارش، تحلیل سیاستها، سازوکارها و برنامههای راهبردی بریکس و ارزیابی پیامدهای احتمالی عضویت ایران در این سازوکار است.
نویسنده گزارش با بررسی اسناد رسمی بریکس و تحلیل راهبردهای مصوب این گروه تا سال ۲۰۲۵، نشان میدهد که بریکس صرفاً یک پیمان اقتصادی نیست، بلکه در پی شکلدهی به ترتیبات جدید در نظام اقتصادی بینالملل است. این گروه مجموعهای از سیاستها را در حوزههایی مانند تجارت، سرمایهگذاری، اقتصاد دیجیتال، توسعه پایدار، زیرساخت، انرژی، امنیت غذایی، تغییرات اقلیمی و توسعه انسانی دنبال میکند.
در بخش دیگری از گزارش، این پرسش مطرح میشود که «بریکس چه نوع نظم جدیدی را دنبال میکند؟» و پاسخ ارائهشده بیان میکند که این ائتلاف در کوتاهمدت به دنبال اصلاح نرم سازوکارهای جهانی و در بلندمدت پیگیر ایجاد تغییرات جدی در ساختارهای بینالمللی است.
گزارش سپس به بررسی جایگاه بالقوه ایران در این گروه پرداخته و تأکید میکند که عضویت ایران تنها زمانی میتواند منافع اقتصادی و سیاسی ایجاد کند که پیوندهای ژئواکونومیک ایران با اعضای بریکس تقویت شده و سطح مبادلات واقعی افزایش یابد. همچنین، برخی الزامات مانند پیوستن به ترتیبات تجارت آزاد یا برخی ابعاد سند توسعه پایدار 2030 بهعنوان ملاحظات مهم برای سیاستگذار ایرانی معرفی میشوند.
در پایان، گزارش مجموعهای از توصیههای سیاستی ارائه میدهد که شامل تقویت کریدورهای ترانزیتی، طراحی راهبردهای تجارت ترجیحی با اعضای کلیدی بریکس و تعریف ابتکارات مشخص در نحوه بازیگری ایران در این سازوکار است.
فهرست
- بریکس چیست؟
- تاریخچه و شکلگیری
- ساختار اعضا
- سیاستهای کلان بریکس
- راهبرد همکاری اقتصادی 2025
- محورهای سیاستی بریکس
- تجارت
- سرمایهگذاری
- شرکتهای کوچک و متوسط
- تأمین مالی و معماری پولی
- تغییرات اقلیمی
- انرژی
- توسعه زیرساخت
- امنیت غذایی
- توسعه انسانی
- آیا بریکس به دنبال ایجاد نظم ارزی جدید است؟
- جایگاه بالقوه ایران در بریکس و الزامات عضویت
- تحلیل فرصتها و چالشهای الحاق ایران
- جمعبندی و توصیههای سیاستی
نظر شما :