اجلاس بریکس ۲۰۲۵ و نتایج آن برای ایران

 اجلاس بریکس 2025 و نتایج آن برای ایران
تاریخ انتشار: 1404
ناشر: مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران
نهاد مسئول: مدیریت دیپلماسی اقتصادی و آینده‌پژوهی
نوع سند: گزارش سیاستی / تحلیلی

درباره گزارش

گزارش «اجلاس بریکس 2025 و نتایج آن برای ایران» یکی از نخستین اسناد تحلیلی در کشور است که تلاش دارد نگاه رایج و قطبی‌شده نسبت به بریکس را کنار بگذارد و با رویکردی واقع‌بینانه، فرصت‌ها و الزامات همکاری ایران در چارچوب این گروه را تبیین کند. پیوستن ایران به بریکس یکی از مهم‌ترین تحولات سیاست خارجی سال‌های اخیر است؛ تحولی که از یک‌سو راه را برای حضور فعال‌تر ایران در ساختارهای نوظهور چندجانبه هموار می‌کند و از سوی دیگر بستر همکاری نهادمحور با «جهان جنوب» را فراهم می‌سازد. با این حال، واکنش‌ها نسبت به بریکس عمدتاً در دو قطب قرار گرفته‌اند: گروهی این عضویت را بدیلی برای نظم جهانی موجود و نشانه «بی‌نیازی» از سازوکارهای سنتی می‌دانند؛ در مقابل، برخی آن را نهادی کم‌اثر و بیشتر نمادین ارزیابی می‌کنند.

گزارش حاضر از این دوگانه فاصله می‌گیرد و بر تحلیل راهبردی، شواهد‌محور و کاربردی تمرکز دارد. ابتدا روند شکل‌گیری و تحول بریکس و ماهیت همکاری‌های آن بررسی می‌شود تا روشن گردد که این گروه نه ائتلافی ضدغرب و نه باشگاهی صرفاً نمادین، بلکه پیگیر الگویی متمایز از چندجانبه‌گرایی است. سپس مهم‌ترین تصمیمات اجلاس 2025 – که در برزیل برگزار شد – در حوزه‌هایی چون اصلاح ساختار حکمرانی اقتصادی جهانی، نقش ابزارهای مالی بریکس، تجارت جنوب–جنوب، اقتصاد دیجیتال، امنیت غذایی و انرژی پایدار تحلیل می‌شود.

در پایان، گزارش با ارائه یک جدول راهبردی، حوزه‌های اولویت‌دار و پیشنهادهای اجرایی برای همکاری فعال ایران با اعضای بریکس را تبیین می‌کند. این پیشنهادها می‌توانند مبنای تدوین «نقشه راه همکاری ایران با بریکس» توسط نهادهای سیاست خارجی، اقتصادی، علمی و بخش خصوصی قرار گیرند.

فهرست

مقدمه
 بریکس: شکل‌گیری و تحول
 توافق‌ها و تفاهم‌های تجاری
 اولویت‌های همکاری ایران با اعضای بریکس