غیرغربیسازی در پژوهش روزنامهنگاری: تحلیل محتوا و شبکه مجلات بریکس
غیرغربیسازی در پژوهش روزنامهنگاری: تحلیل محتوا و شبکه مجلات بریکس
نویسندگان: مینوی آی و محمد مسعود
مجله: ساینتیومتریکس
جلد: ۱۲۶
تاریخ انتشار: ۸ نوامبر ۲۰۲۱
این مطالعه میزان غیرغربیسازی (de-Westernization) در پژوهشهای روزنامهنگاری در کشورهای بریکس را با تحلیل ۱۰٬۹۲۹ استناد از سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۹ در پنج مجله برتر ملی روزنامهنگاری بررسی میکند. نویسندگان با استفاده از ترکیبی از تحلیل محتوا و تحلیل شبکه اجتماعی، ارزیابی میکنند که تولید، ارجاع و گردش دانش در فضای پژوهشی بریکس چگونه صورت میگیرد. یافتهها نشان میدهد که پژوهشهای جهان انگلیسیزبان (Anglosphere) — بهویژه از آمریکا و بریتانیا — همچنان بر الگوهای استناد تسلط دارند که نشاندهنده وابستگی ساختاری قوی به چارچوبهای آکادمیک غربی است. اگرچه پژوهشگران بریکس تا حدی از تحقیقات داخلی بهره میبرند، اما عمدتاً از یکدیگر و از پژوهشهای گستردهتر جهان جنوب جدا ماندهاند.
این مطالعه روشهای استناد را به سه دسته تقسیم میکند: استنادهای بسته، که شدیداً به پژوهش ملی متکیاند؛ استنادهای وابسته، که عمدتاً به منابع غربی پیوند خوردهاند؛ و استنادهای متنوع، که اگرچه تعامل جهانی گستردهتری را نشان میدهند اما محدود باقی ماندهاند. مفهوم «جدایی زبانی» برای توضیح این امر مطرح میشود که چرا انتشارات انگلیسیزبانِ جهان انگلیسیزبان، تأثیر نامتناسبی در شکلدهی به دستورکارهای پژوهشی و شبکههای استناد دارند.
نویسندگان استدلال میکنند که ارجاعهای قویتر بینمنطقهای، همکاریهای فراملی و شبکههای پژوهشی فراگیر برای پیشبرد غیرغربیسازی و غنیسازی پژوهش جهانی روزنامهنگاری ضروری است. آنها در پایان با بحث درباره محدودیتهای روششناختی، مطالعات آتی را ترغیب میکنند تا موانع ساختاری، زبانی و نهادی را بررسی کنند که همچنان بر تولید دانش در محیط آکادمیک بریکس تأثیر میگذارند.
نظر شما :